Ambulans kazaları Acil Tıp Sistemi'nde önlenemez bir sorun. Ülkemizde ambulans sayısının ve hasta çıkışlarının artması nedeniyle ambulans kazalarında da artış oldu.Kaçınılmaz olan olası kazaları ve can kaybını en aza indirmek ise elimizde. Öncelikle kazaların iyi ve detaylı bir istatistiğinin tutulması ( Sağlık Bakanlığı ile Trafik Hizmetleri Başkanlığı arasında ); bu araştırma neticesinde kazaları ve zararlarını en aza indirmek için eğitim programının oluşturulup (ülkemizde Par-Der ile Sağlık Bakanlığı işbirliği ile düzenlenen 'Ambulans Sürüş Eğitimi')tüm ülkede uygulanması büyük önem arz etmektedir.

Dünya'da 2007 yılında 1037, 2008 yılında ise 1292 ambulans kazası meydana gelmiş olup tüm dünyada artış halindedir. Ambulans kazalarının sebebi,sonuçları hakkkında görüşler ortaya kondu ama kaza geçiren Acil Tıp Sistemi çalışanlarının kaza sonrası psikilojik durumları gözardı edildi.

Tüm acil sağlık çalışanları olarak ambulans kazaları ve can kaybının olmaması dileğimizi yenileyerek Amerika'da yayımlanan bir makaleyi sizlerle paylaşmak istiyoruz.

AMBULANS KAZALARI ve SONRASI

Paramedik Paul Markinson, bir bakıcıdan hastaya dönüştüğü tam o anı çok iyi hatırlıyor. O an hayatını sonsuza dek değiştirdi.

Partneri ile birlikte bir tren kazası mahaline gidiyorlardı. İki transit banliyo treni Secaucus, New Jerseyde çarpışmış ve üç kişi ölmüş, 162 kişi de yaralanmıştı. Yolda bir kamyon önlerini kesti ve bir otobüsle kafadan çarpıştılar.

Ambulansta olduğum süre boyunca, yeni bir yaralanmalı kazaya neden olduğumu düşünüp durdum, dedi Markinson. Helikopterlerin üzerimde uçtuğunu görebiliyordum.

İş arkadaşlarının, partnerini çıkartmak için ambulansın kapısını sökmeleri gerekmişti ve Markinson' un da sağ kalça kemiği kırıktı. Kaza mahalline varan iş arkadaşlarından biri alnını öptü ve iyileşeceğini soyledi.

Şu an New Jersey de Trinitas Hastanesinde çalışmakta olan Markinson şanslıydı. 9 ay sonra işe geri döndü. Birçok ambulans kazası mağduru işe hiç dönemedi.

Yalnızca bir gerçek

Her gün bir ya da iki ambulansın kazaya karıştığı haberi alıyoruz. ATS (Acil Tıp Sistemi)personeli ya hastaneye kaldırılıyor ya da hayatını kaybediyor. Hızla yol alan bir ambulansta olmanın, bu mesleği seçenler için ne kadar büyük tehlikelerle dolu olduğunu bu tür olayların sayısı açıkça gösteriyor.

Araştırmacılar, ambulansın arka tarafında bulunanların hayatini kaybetme riskinin önde oturanlara göre daha yüksek olduğunu buldular. Ayrıca, Wisconsin Tip Kolejinde gerçekleştirilen bir başka çalışmada, ambulans kazaları ve ambulans görevlisi ölümlerinin büyük çoğunluğunun, bir acil vaka mahalline doğru seyrederken ve kavşaklarda meydana geldiği ortaya çıktı.

1987 ve 1997 yılları arasındaki kazalara bakıldığında, ambulans kazalarında sıklıkla ambulansta olmayan kişilerin yaralandığı bulundu. Bu 10 yıllık süre içerisinde, 339 kaza meydana geldi ve 405 kişi ölürken 838 kişi yaralandı. Ulusal Karayolları Trafik Güvenliği İdaresi Ölüm Analizi Raporlama Sistemi, 1991 ile 2000 yılları arasında 300 ölümcül kaza meydana geldiğini ve ambulansta seyahat eden 82 kişinin ve ambulans dışından da 275 kişinin öldüğünü buldu.

Kazadan Sonrası

Çoğu zaman, bir kazadan sonra, özellikle donanımları nasıl daha güvenli yapılacağına odaklanılır. Bunun tam aksine, bir kazadan sonra geri dönüşün duygusal yanlarına, ki bu hem çalışanlara hem de bunların çalıştığı işyerlerine eşit derecede yıkıcı olabilir, çok fazla odaklanılmaz.

Rob Davis bunlardan birisiydi. Bir kazada ciddi şekilde yaralanmıştı ve işe geri döndüğünde, ambulansın hasta bölümünde hiç rahat olamıyordu.

Tıpkı diğer ambulans kazalarında yaralananlar gibi, kazanın tam gün ve anını aynen aktarabilen Davis, Oraya geri dönmek hiç hoşuma gitmedi. dedi.

O zamanlarda Texasta kırsal sistemde çalışmakta olan Davis kalp rahatsızlığı bulunan bir hastayla birlikte hastaneye doğru yol alıyordu. Bir kavşaktan geçerken ve hastanın üzerine eğilmiş vaziyetteyken, ambulans yan yattı. Kolunda bir kaç kırıklar oluşmuştu, ve sonra boynunda da sinir zedelenmesi olduğunu öğrendi.

Uzun bir tedaviden sonra, işe dönmek için sabırsızlanıyordu. Ancak çok geçmeden bir şeylerin yolunda olmadığını anladı. Örümcek hislerim bana bir şeylerin doğru olmadığını söyledi. Birkaç hafta geçmeden bir türlü rahat olamadığımın farkına vardım.

Hasta bakımının kalitesini etkileyecek kadar rahatsızlık hissediyordu. Kendimi değerlendirme ve benzeri şeylerde yetersiz buldum, başkalarının alabileceği önlemleri almıyordum, dedi. Hayat tehdit edici değildi. Sonra, uygulama eksikliğim mi olduğunu ya da sadece dikkatimin mi dağınık olduğunu kendime sormaya başladım.

Sonunda, ATS deki görevini bıraktı. Onu düşünmeden bir günüm bile geçmiyordu. Davis kaza hakkında konuşurken.

Markinson da geçirdiği kazadan sonra ambulansa geri dönme konusunda endişeli olduğunu söyledi.

İşin Psikolojisi

Kaza geçiren ATS görevlileri kazadan sonra duygusal bir travmadan geçtiklerini söylüyorlar. Bazıları da eskiden hastalara bakan kişilerken, zarara neden oldukları için suçluluk hissettiklerini söylüyorlar. Diğerleri de bu tür bir kazayla birlikte gelen kendi yaralarını ve zihinsel ızdırabı atlatmaya çalıştıklarını belirtiyorlar.

Hudson Valley (New York) bölgesi TransCare Ambulans servisi genel yöneticisi olan Rob Stuck, günlük işlerinde bu tür reaksiyonlarla karşılaştı.

Tutumun büyük kısmı şu ki, bu benim başıma hiç bir zaman gelmez ve geldiğinde, olumlu olduğunuz gerçeği yüzeye çıkar. dedi Stuck.

Sağlık konularının yanı sıra, işsiz kalma endişeleri de var. Ayrıca, yıllar boyunca sürebilecek ve maddi bir sıkıntı oluşturabilecek yasal yükümlülük tehdidi de var.

Stuck, şirketin kritik olaylarda stres değerlendirmesi takımında yer alıyor ve bir kazanın ATS topluluğundaki insanları nasıl değiştirebildiğinin farkında. Stuck Geri gelenlerimiz oldu ve çok ürkekler. İşlere normalde göstereceklerinden çok daha fazla dikkat ediyorlar. dedi.

İyi haber şu ki, birçoğu göreve geri dönebiliyor. Bunun birçoğu olay kişiyle mülakat ve olay hakkında konuşmanızı sağlayabilecek bazı yardımlardan sonra gerçekleşiyor. Kazalar olur. Bizim amacımız hayat kurtarmak. Gerçek şu ki, kaza ya da ne oluyorsa olsun ya da biz onları kurtarıyor olalım, bununla başa çıkmak bazen zordur. diyor Stuck.

Bir kazaya karışmış olmanın iyi bir yani varsa o da, işe geri dönenlerin güvenlik önlemleri konusunda başı çekmeleri olabilir.

Güvenlik kemerinin büyük bir destekçisiyim, dedi Kate Glaudemans.

Glaudemans bir olaya giden ambulansın arka tarafında bulunan genç bir Attydi. Günü hatırlıyorum. Işıklarımız ve sirenlerimiz açıktı. Işığa karşı gidiyorduk. Sürücü durdu ve gerekli olan her şeyi yaptı. Sonra bir araç bize yandan çarptı.

Bileği kırıldı. Şimdi, ne yan koltukta ne de güvenlik kemeri olmadan seyahat edecek. Büyük bir güvenlik destekçisiyim. Ambulansın arkasındayken güvenlik kemeri takmayı sevmeyen bir kaç kişi biliyorum. Ayrıca donanımların etrafta serbest olmamasına daha çok dikkat ediyorum. dedi Glaudemans, şimdi Rockville Gönüllü İtfaiye çalışanı. Tecrübesizlere güvenlik kemerlerinin takılı olmasını hatırlatıyorum.

Diğer bir pozitif sonuç da ambulans kazası mağdurlarının olay sonrasında daha iyi hasta bakıcısı olabilmeleri. Bir hasta olduklarından, bu tür ATS görevlileri yaralı olmanın ve bir sedyeye bağlı olmanın ne demek olduğunu iyi biliyorlar.

Kurtarıcı olmaktan çıkıp hasta olunca işin diğer tarafını görüyorsun, dedi Stuck. Sana yeni bir bakış açısı kazandırıyor. Herkesin insan olduğunun farkına varıyorsun. Herkes ölümlü.

Markinson bunlardan biri. Kırık bir kalça kemiği ile ambulansa bağlı olmak, kendisi üzerinde kullanılan Thomas bacak ateli hakkında ona yeni bir fikir verdi. Gözlerimi açtı, dedi Markinson. Bana çok iyi bakıldı. Kendi arkadaşlarım tarafından tedavi edildim. Fakat kendinizi hastanın yerine koyuyorsunuz. Bana harika davrandılar, fakat bir yabancıya bunun nasıl geldiğini görebiliyorum.

Kendi arabamda bile, araba kullanırken, diye ekledi, Zarar görmez olmadığınızın farkına varıyorsunuz. ATS deki herkes, polis ve itfaiyeci bu dokunulmazlık hissine sahip ve sonra aslında öyle olmadığınızı fark ediyorsunuz.

Açık olan şu ki birçok ATS görevlisi acil sürüşü ciddiye alırken, kazalar yine de gerçekleşebilir  ve bu sıklıkla ambulans içindekilerin hatası da olmayabilir. Yine de, kemikler iyileştikten ve korkuluklar düzeltikten çok sonra bile, kazanın duygusal etkisi çalışanların üzerinde etkisini koruyor ve bu her kurumun ilgi sahasına girmelidir.

Kaynak: parder.org.tr